Chợ Namdaemun và cổng Sungnyemun

Cổng thành và khu chợ lớn lên bên cùng một dòng người

Sungnyemun được xây để kiểm soát việc ra vào ở rìa phía nam kinh thành Joseon. Chợ Namdaemun phát triển ngay bên dòng người và hàng hóa đó.

Ngày nay, cổng và chợ vẫn chỉ cách nhau vài phút đi bộ. Một bên là công trình cố định và mang tính biểu tượng; bên kia là mạng lưới dày đặc của cửa hàng, xe đẩy, quầy đồ ăn và cơ sở bán sỉ.

Quy mô của Namdaemun đến từ mức độ chuyên môn hóa.

Quần áo, đồ bếp, hàng trẻ em, phụ kiện, sản phẩm nhập khẩu và đồ ăn chế biến sẵn không nằm trong một nhà chợ duy nhất mà phân tán qua nhiều phố và tòa nhà.

Sungnyemun giúp mạng lưới thương mại ấy có một mốc lịch sử rõ ràng. Khu chợ hình thành ở nơi người và hàng hóa vốn đã đi vào thành phố từ nhiều thế kỷ trước.

Đừng cố xem hết chợ trong một lượt

Namdaemun dễ hiểu hơn nếu chọn một nhóm hàng hoặc một ngõ ẩm thực rồi đi sâu vào đó, thay vì cố bao quát toàn bộ khu chợ.

Các trục chính đông khách nhất. Những lối hẹp hơn và các tầng phía trên dẫn tới người bán sỉ cùng những cửa hàng chuyên biệt, khiến trải nghiệm có thể thay đổi rõ chỉ sau vài dãy phố.

Sungnyemun tạo một nhịp hoàn toàn khác.

Bệ đá và lầu gỗ hai tầng đứng tách khỏi những con phố thương mại chen chúc, làm ranh giới cũ của Seoul trở nên hữu hình ngay bên một khu chợ đã mở rộng vượt xa bức tường thành xưa.

Khoảng đi bộ ngắn giữa hai nơi khiến chuyến mua sắm đồng thời trở thành một bài học về cấu trúc đô thị.

Sáu thế kỷ thương mại bên cổng phía nam

Nguồn gốc Chợ Namdaemun được tính từ năm 1414, khi các cửa hàng do chính quyền quản lý được lập gần cổng phía nam của kinh đô thời Joseon.

Vị trí này rất thực dụng: thương nhân có thể tiếp cận dòng người ra vào thành phố có tường bao quanh. Theo thời gian, khu chợ phát triển thành trung tâm lớn của hàng tiêu dùng và buôn bán sỉ.

Sungnyemun hoàn thành năm 1398 và được xây lại trong thế kỷ 15.

Khi Seoul mở rộng ra ngoài tường thành, cổng dần mất chức năng kiểm soát lối vào nhưng vẫn là một trong những địa danh tiêu biểu của thủ đô. Khu chợ xung quanh tiếp tục giữ tên Namdaemun, nghĩa là Cổng Nam, ngay cả khi thành phố đã phát triển bao quanh cả hai.

Chợ đi qua thời kỳ thuộc địa, Chiến tranh Triều Tiên và nhiều vụ hỏa hoạn lớn, trong đó có các vụ năm 1954, 1968 và 1977.

Mô hình kinh doanh cũng thay đổi khi cửa hàng bách hóa, bán lẻ hiện đại và phân phối trực tuyến phát triển, nhưng bán sỉ chuyên ngành cùng thương mại đường phố mật độ cao vẫn là phần cốt lõi.

Sungnyemun trải qua một đứt gãy khác vào ngày 10 tháng 2 năm 2008.

Chae Jong-gi, khi đó 69 tuổi, đổ dung môi pha sơn vào phần gỗ phía trên rồi châm lửa sau khi các cơ quan chức năng không giải quyết được khiếu nại của ông về khoản bồi thường cho mảnh đất đã bán cho nhà phát triển.

Cổng cháy suốt đêm trước sự theo dõi của khán giả truyền hình. Sau đó, ông bị tuyên án 10 năm tù.

Việc xây lại trở thành một dự án di sản cấp quốc gia. Khoảng 30.000 người và gần 25 tỷ won tham gia trong năm năm, sử dụng vật liệu còn sót lại cùng kỹ thuật thủ công truyền thống trước khi Sungnyemun mở lại năm 2013.

Quy mô phản ứng ấy cho thấy mức độ mất mát: một địa danh đã tồn tại hơn sáu thế kỷ bị phá hủy chỉ trong một đêm.

Trước khi đi

Ga Hoehyeon là điểm vào đơn giản nhất cho Chợ Namdaemun. Nên xem Sungnyemun như một phần của cùng chuyến đi thay vì một điểm tách riêng.

Chợ không có giờ hoạt động thống nhất vì từng cửa hàng và cơ sở bán sỉ có lịch riêng.

Sungnyemun mở từ thứ Ba đến Chủ nhật, 09:00-18:00, và đóng cửa vào thứ Hai.

Không có vé chung cho khu chợ; khuôn viên Sungnyemun cũng không có vé tham quan gắn với chợ.

Từ ga Hoehyeon tuyến 4, có thể tiếp cận chợ trước rồi đi bộ một đoạn ngắn về phía Sejong-daero để tới Sungnyemun.