Khu lịch sử hiện đại Gunsan

Một khu cảng cũ nơi kiến trúc vẫn cho thấy cách thương mại vận hành

Chỉ trong một quãng đi bộ ngắn quanh cảng trong của Gunsan, các tòa ngân hàng và cơ sở hải quan cũ nằm trên mạng lưới đường phố được hình thành sau khi cảng mở cửa năm 1899. Kiến trúc ở đây cho thấy những thiết chế từng luân chuyển gạo, vốn và nguồn thu hải quan qua một thành phố xuất khẩu thời thuộc địa.

Khu phố ngày nay có thêm một giai đoạn sử dụng khác. Gunsan chuyển đổi các tòa nhà tài chính và hành chính cũ thành Bảo tàng Nghệ thuật Hiện đại (Modern Art Museum) và không gian trưng bày kiến trúc hiện đại (Modern Architecture Hall), trong khi Bảo tàng Lịch sử Hiện đại (Modern History Museum) diễn giải nền kinh tế cảng và đời sống đô thị thường ngày. Quán cà phê, cửa hàng và cơ sở phục vụ du khách hiện cũng chiếm chỗ trong chính khu trung tâm cũ mà chính sách bảo tồn muốn hồi sinh.

Bắt đầu từ cảng trong rồi đọc lịch sử ở quy mô từng tòa nhà

Điểm khởi đầu rõ nhất là cụm quanh Haemang-ro và Jangmi-dong sát cảng trong. Bảo tàng lịch sử hiện đại cung cấp bức tranh rộng về thành phố; sau đó, tòa hải quan cũ và các ngân hàng cũ kéo câu chuyện đó về gần hơn, ở quy mô từng công trình trên phố. Từ đây, khu trung tâm cũ tiếp tục nối sang cửa hàng, phố ẩm thực và những địa điểm di sản nhỏ hơn thay vì kết thúc ở ranh giới bảo tàng.

Cụm quanh cảng trong đủ gọn để đi bộ nối các điểm chính, dù toàn khu lịch sử hiện đại còn lan sang những con phố cũ xung quanh. Không gian đường phố vẫn có thể tiếp cận ngoài giờ bảo tàng, còn từng nội thất áp dụng lịch mở cửa và vé riêng. Chỉ cần dạo trên các con phố cổ, du khách vẫn có thể có một chuyến tham quan trọn vẹn, nhưng vào ít nhất một bảo tàng lớn sẽ giúp hiểu rõ hơn nền kinh tế cảng thời thuộc địa.

Vẻ hoài cổ của khu phố cũng cần được nhìn tỉnh táo hơn. Quá trình tái sinh dựa trên di sản đã kéo du khách và hoạt động thương mại mới trở lại một trung tâm đang suy giảm, nhưng các nhà nghiên cứu Yoo Ae-rim và Park Sungsine đồng thời ghi nhận sự thu hẹp của một số chức năng phục vụ cư dân, thương mại hóa và việc cư dân phải rời đi. Nền kinh tế du lịch vì thế cũng là một phần của lịch sử hiện đại tại đây, chứ không chỉ là phông nền trung tính cho các tòa nhà cũ.

Cảng xuất khẩu thời thuộc địa, khu phố cũ hậu chiến và nền kinh tế di sản

Gunsan mở cảng năm 1899 và trở thành một đầu mối lớn đưa gạo sang Nhật Bản trong thời kỳ thuộc địa. Cơ sở cảng, ngân hàng, bộ máy hải quan và mạng lưới đường dạng ô bàn cờ phát triển quanh vai trò đó. Những công trình còn lại vì vậy gắn trực tiếp với một nền kinh tế chính trị đã mang lại thịnh vượng cho một số nhóm, đồng thời đặt thành phố vào hệ thống khai thác thuộc địa.

Một số tòa nhà nổi tiếng nhất giữ lại dấu vết của chính hệ thống này. Chi nhánh Japanese 18th Bank trước đây, nay là bảo tàng nghệ thuật hiện đại, thuộc một mạng lưới ngân hàng tham gia tài chính quanh thương mại thuộc địa. Chi nhánh Joseon Bank trước đây, nay là không gian trưng bày kiến trúc hiện đại, hoàn thành năm 1922 và trải qua nhiều mục đích dân sự khác trước khi thành phố Gunsan mua lại và phục dựng.

Sau khi khu trung tâm cũ suy giảm, Gunsan bắt đầu dự án mang tên Modern History-Culture Belt năm 2010 rồi đưa khu vực này vào chính sách tái thiết đô thị. Học giả Kim Sun-hee nghiên cứu cách quá trình đó thay đổi những gì thành phố chọn giữ lại và cách di tích thời thuộc địa được diễn giải lại như ký ức công cộng thay vì những tàn tích không còn được mong muốn.

Tái sinh đô thị cũng làm thay đổi ai đang sử dụng không gian này và dùng nó vào việc gì. Yoo Ae-rim và Park Sungsine nhận thấy diện tích thương mại hướng tới du lịch tăng lên trong khi một số chức năng sinh hoạt thường ngày của cư dân giảm đi. Khu phố mà du khách thấy hôm nay vì thế mang đồng thời ba giai đoạn: hạ tầng cảng thuộc địa, khu trung tâm cũ hậu chiến và nền kinh tế du lịch di sản.

Trước khi đi

Hãy xem mạng lưới đường phố công cộng và nội thất bảo tàng như hai phần khác nhau của chuyến tham quan. Khu phố lịch sử hiện đại (Modern History Street) có thể tiếp cận suốt ngày đêm, còn các bảo tàng chính và công trình di sản đã chuyển đổi có lịch mở cửa riêng vào ban ngày.

Bắt đầu ở Bảo tàng Lịch sử Hiện đại là cách đơn giản nhất để hiểu vì sao các ngân hàng, tòa hải quan và khu cảng xung quanh lại quan trọng.