Làng Hanok Bukchon

Hanok thích nghi với một Seoul đông đúc

Bukchon vẫn là một khu dân cư, nơi người dân sống hằng ngày. Mái ngói, sân nhỏ và những con ngõ dốc cho thấy hanok đã thích nghi với mật độ đô thị ngày càng cao của thủ đô trong thế kỷ 20.

Nhiều ngôi nhà trong những khu còn nhiều hanok ngày nay được xây vào thập niên 1930 trên các lô đất đã chia nhỏ. Chúng sử dụng gỗ gia công theo quy cách tiêu chuẩn cùng những vật liệu hiện đại như kính và gạch ốp lát. Dù có mặt bằng nhỏ gọn hơn, các ngôi nhà vẫn giữ những nguyên tắc bố trí không gian truyền thống để phù hợp với nhà ở đô thị có mật độ cao.

Chính sự thích nghi này là điểm khiến Bukchon đáng chú ý về lịch sử kiến trúc: những nguyên tắc không gian truyền thống vẫn được duy trì trong điều kiện của một thành phố hiện đại đang mở rộng.

Ngày nay, cư dân, xưởng thủ công, phòng trưng bày, các nhà hanok di sản mở cửa cho công chúng và cửa hàng nhỏ cùng có mặt trong những con ngõ này. Chỉ cách một cánh cửa, một bên có thể là bảo tàng hoặc quán cà phê, bên kia lại là nhà riêng. Khi đi Bukchon, cần phân biệt rõ đâu là không gian mở cửa cho công chúng và đâu là nơi ở riêng.

Không có một lộ trình duy nhất

Bukchon không có cổng chính hay một vòng tham quan bắt buộc. Khu vực trải rộng qua Gahoe-dong, Gye-dong, Samcheong-dong, Wonseo-dong và các khu lân cận, trên địa hình cao dần về phía núi Bugaksan.

Các tuyến đường bắc-nam bám theo những thung lũng và dòng chảy cũ. Vì thế, đi bộ qua Bukchon thường xen kẽ giữa những đoạn lên dốc, những ngõ hẹp và những lúc tầm nhìn bất ngờ mở ra qua nhiều lớp mái ngói về phía thành phố hiện đại.

Một tuyến dễ đi bắt đầu ở khu vực ga Anguk, qua Gye-dong hoặc Bukchon Culture Center rồi lên Gahoe-dong, nơi các dãy hanok san sát hơn. Từ đó có thể xuống Samcheong-dong hoặc đi tiếp về phía đông, men theo khu vực giáp Changdeokgung.

Đi theo một chiều như vậy giúp tránh phải cố ghé đủ mọi điểm chụp ảnh được đánh dấu, đồng thời hạn chế việc quay lại nhiều lần qua những ngõ dân cư đông khách nhất.

Nếu dự định vào một nhà hanok mở cửa cho công chúng, xưởng thủ công hoặc bảo tàng, nên dành khoảng hai đến ba giờ. Chỉ đi bộ ngoài phố sẽ nhanh hơn. Tuy nhiên, với địa hình dốc và bố cục chia thành nhiều khu, Bukchon hợp với một nhịp tham quan thong thả hơn.

Từ khu ở của quan lại đến sức ép từ du lịch

Trong thời Joseon, nhiều quan lại và gia đình thuộc tầng lớp thượng lưu chọn Bukchon làm nơi ở nhờ vị trí giữa Gyeongbokgung, Changdeokgung và Jongmyo. Một bản đăng ký hộ gia đình năm 1906 được Seoul Hanok Portal dẫn lại ghi nhận giới quý tộc và quan chức chiếm 43,6% dân số khu vực.

Tuy nhiên, phần lớn các dãy hanok tạo nên diện mạo Bukchon ngày nay hình thành muộn hơn. Khi Seoul mở rộng và thiếu nhà ở, các chủ đầu tư tư nhân chia nhỏ những khu đất lớn rồi xây các ngôi hanok đô thị nhỏ gọn hơn từ thập niên 1910 đến thập niên 1930.

Các ngôi nhà nằm sát nhau dọc hệ thống đường phố có từ trước, kết hợp kết cấu gỗ và sân trong truyền thống với vật liệu và cách bố trí phù hợp hơn với đời sống đô thị đông đúc.

Trong thời kỳ hậu chiến, quá trình đô thị hóa khiến nhiều hanok biến mất, đặc biệt sau khi các quy định hạn chế phát triển được nới lỏng trong thập niên 1990. Đến khoảng đầu thế kỷ 21, chính sách bảo tồn được điều chỉnh để cư dân tham gia nhiều hơn.

Du lịch sau đó tăng mạnh. Nhiều cơ sở kinh doanh gắn với văn hóa xuất hiện, nhưng cuộc sống hằng ngày của cư dân cũng chịu áp lực lớn hơn. Những phàn nàn về tiếng ồn, rác và việc xâm phạm đời tư cuối cùng dẫn tới các quy định quản lý đặc biệt tại khu đông khách nhất.

Trước khi đi

Trước khi đi, nên xác định khu vực muốn tham quan. Bukchon trải rộng trên một sườn đồi lớn, và tuyến đi phù hợp sẽ khác nhau tùy ưu tiên: những con ngõ có nhiều hanok, các nhà hanok mở cửa cho công chúng, xưởng thủ công hay một tuyến nối hai cung điện.

Hãy tuân theo các biển báo ranh giới. Trên Bukchon-ro 11-gil có một khu vực được chỉ định là “Red Zone”, nơi giờ tham quan bị giới hạn; các tuyến phố khác và từng cơ sở văn hóa có lịch riêng. Nói khẽ, giữ khoảng cách và không làm phiền khu vực nhà riêng, lối ra vào hoặc cửa sổ; chỉ vào những nơi được đánh dấu rõ là mở cửa cho công chúng.