Bảo tàng Quốc gia Hàn Quốc

Một ngôi tháp đá giữa lòng bảo tàng

Tháp đá mười tầng từ chùa Gyeongcheonsa vươn lên giữa Path to History, trục tham quan chính của các phòng trưng bày thường trực.

Được dựng năm 1348, ngôi tháp bằng đá cẩm thạch phủ kín tượng Phật và những mảng chạm kể chuyện từ chân lên các tầng trên. Với kích thước ấy, nó gần như một công trình kiến trúc thu nhỏ; nhưng càng đến gần, các chi tiết chạm khắc càng đáng để nhìn kỹ.

Hành trình hiện đại của ngôi tháp cũng đặc biệt. Năm 1907, nó bị tháo dỡ trái phép và đưa sang Nhật Bản. Sự phản đối quốc tế, trong đó có hoạt động vận động của hai nhà báo Ernest Bethell và Homer Hulbert, góp phần đưa ngôi tháp trở lại Hàn Quốc năm 1918.

Sau khi hồi hương, các bộ phận tháo rời phải nằm nhiều năm trong một hành lang ở Gyeongbokgung vì kỹ thuật lúc đó chưa cho phép lắp dựng an toàn. Đến năm 1960, những phần hư hại được sửa chữa và ngôi tháp được dựng lại.

Nhiều thập niên phơi ngoài trời khiến đá cẩm thạch tiếp tục xuống cấp. Năm 1995, ngôi tháp lại được tháo ra, trải qua mười năm bảo tồn rồi mới được lắp dựng bên trong bảo tàng mới ở Yongsan vào năm 2005.

Từ 13,5 mét xuống vài centimet

Sang các phòng Silla, cách quan sát thay đổi hẳn.

Vương miện và thắt lưng vàng khai quật từ phần mộ phía bắc của Hwangnamdaechong lập tức cho thấy địa vị hoàng gia. Nhưng chiếc thắt lưng thú vị hơn khi nhìn gần. Những vật treo trên đó gồm một túi thuốc gắn với việc chữa bệnh, hình con cá liên quan đến thức ăn, một con dao nhỏ, đá mài và kìm dùng trong chế tác đồ sắt. Những miếng ngọc cong tượng trưng cho sự sống.

Quyền lực hoàng gia ở đây hiện lên qua những vật rất nhỏ và rất cụ thể.

Cách chọn vài điểm để quan sát kỹ đặc biệt hữu ích trong một bảo tàng trưng bày hơn 12.000 hiện vật ở sáu khu thường trực. Từ trục tham quan chính, khách có thể rẽ vào từng phòng, quay lại khu trung tâm rồi đổi hướng mà không phải đi hết một tuyến thời gian liên tục.

Gốm sứ có thể trở thành một mạch tham quan riêng. Khu gốm men ngọc Goryeo có một lư hương chạm rỗng kết hợp nhiều kỹ thuật trên cùng một hiện vật. Với gốm trắng Joseon, thẩm mỹ thay đổi hẳn: chiếc bình trăng (Moon Jar) lớn, hơi bất đối xứng, hấp dẫn chính ở dáng không hoàn toàn cân xứng.

Một căn phòng chỉ dành cho hai pho tượng

Ở tầng hai, ánh sáng giảm dần trước khi hai pho tượng xuất hiện.

Một hành lang tối và yên dẫn tới hai tượng Bồ Tát trầm tư bằng đồng mạ vàng, một pho từ cuối thế kỷ 6 và một pho từ đầu thế kỷ 7. Sàn nhà dốc lên chỉ một độ. Tường hoàn thiện bằng đất và than hấp thụ bớt ánh sáng, giữ cho căn phòng luôn tối dịu.

Cả hai pho tượng đều ngồi bắt chéo một chân, ngón tay chạm lên má, nhưng khác nhau ở vương miện, nếp áo, tỷ lệ cơ thể và biểu cảm.

Trong căn phòng này không có nhiều hiện vật khác làm phân tán sự chú ý. Ngay cả các đoàn có hướng dẫn cũng được yêu cầu giữ im lặng. Người xem vì thế có thể dành thời gian so sánh từng chi tiết giữa hai pho tượng.

Cách bài trí gần như chỉ đòi hỏi một điều: nhìn thật kỹ. Đây là một trong những không gian trưng bày thuyết phục nhất của bảo tàng.

Bộ sưu tập quốc gia từng nhiều lần đổi địa điểm

Trong sáu thập niên đầu tiên, bảo tàng trải qua nhiều lần chuyển địa điểm.

Bảo tàng mở cửa ngày 3 tháng 12 năm 1945, sau khi Hàn Quốc được giải phóng, tiếp quản bộ sưu tập và cơ sở của Bảo tàng Phủ Toàn quyền thời thuộc địa. Chiến tranh Triều Tiên nhanh chóng làm gián đoạn giai đoạn đầu này: năm 1950, bộ sưu tập được chuyển tới Busan để bảo vệ.

Trở lại Seoul, bảo tàng mở cửa tại Seokjojeon trong Deoksugung năm 1955. Năm 1972, bảo tàng chuyển vào một công trình mới trong Gyeongbokgung — lần đầu tiên có một tòa nhà được xây riêng cho mình.

Năm 1986, bộ sưu tập lại chuyển vào tòa nhà Phủ Toàn quyền Nhật Bản cũ, khi đó được dùng làm cơ quan chính phủ trung ương. Với nhiều người Hàn Quốc, tòa nhà vẫn là một biểu tượng nổi bật của thời thuộc địa. Nhiều người phản đối việc đặt báu vật văn hóa quốc gia ở đó; sự phản đối này cũng góp phần dẫn đến quyết định phá bỏ công trình và tìm địa điểm khác cho bảo tàng.

Năm 1996, bộ sưu tập chuyển sang một tòa nhà tạm trong Gyeongbokgung trong lúc khu Yongsan được xây dựng.

Đến ngày 28 tháng 10 năm 2005, bảo tàng mới tại Yongsan chính thức mở cửa trên khu đất rộng 307.227 mét vuông. Các phòng trưng bày thường trực được miễn phí từ năm 2008.

Trước khi đi

Một chuyến tham quan tập trung chỉ cần ba hoặc bốn điểm chính. Tháp Gyeongcheonsa và một khu khảo cổ cho thấy quy mô của bộ sưu tập. Phòng trưng bày tĩnh tâm (Room of Quiet Contemplation) làm nhịp tham quan chậm lại. Sau đó có thể chọn gốm, hội họa hoặc một bộ sưu tập khác làm điểm kết.

Khoảng hai giờ đủ cho một chuyến đi có chọn lọc. Dành nửa ngày vẫn còn rất nhiều thứ chưa xem. Giờ mở cửa buổi tối vào thứ Tư và thứ Bảy đặc biệt hữu ích nếu bảo tàng là điểm chính trong ngày.

Ngoài các phòng trưng bày, khuôn viên vẫn còn nhiều thứ để xem. Mirror Pond là hồ nước phía trước bảo tàng, còn Pagoda Garden là khu vườn trưng bày ngoài trời với tháp đá, đèn đá, điện thờ Phật giáo và tượng.